ฟันปลอม คือ ฟันเทียมที่นำมาใส่ทดแทนฟันที่สูญเสียไป เพื่อป้องกันปัญหาฟันล้ม และแก้ปัญหาการบดเคี้ยว นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มความมั่นใจในรอยยิ้มและใช้ชีวิตประจำวันอีกด้วย
ฟันปลอมถอดได้ โดยหลัก ๆ แบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ ตาม “วัสดุและโครงสร้าง” แบบติดแน่น (Fixed Prosthesis) และ แบบถอดได้ (Removable Prosthesis)
สรุปจำนวนครั้งในการทำฟันปลอม
| ครั้ง | รายละเอียด | เวลาประมาณ |
|---|---|---|
| ครั้งที่ 1 | ตรวจ วางแผน พิมพ์ปาก | 30–60 นาที |
| ครั้งที่ 2 | เตรียมฟัน / พิมพ์ละเอียด | 1–2 ชม. |
| ครั้งที่ 3 | ลองงาน (Try-in) | 30–60 นาที |
| ครั้งที่ 4 | ใส่ฟันปลอมจริง | 1–2 ชม. |
| ครั้งที่ 5 (ถ้ามี) | เช็กการสบ / ติดตามผล | 15–30 นาที |
โดยรวมใช้เวลาประมาณ 2–4 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับชนิดฟันปลอมและความซับซ้อนของเคส * ขั้นตอนอาจแตกต่างไปตามสภาพช่องปากและโครงสร้างฟันของแต่ละบุคคล
1. ฟันปลอมถอดได้ฐานอะคริลิก (Acrylic Removable Denture)
ลักษณะ
• ฐานสีชมพู ทำจากอะคริลิก
• ฟันเป็นฟันอะคริลิก
• มักมีตะขอเกี่ยวฟันธรรมชาติ (ถ้ามีฟันเหลือ)
เหมาะกับใคร?
• คนที่ฟันหายหลายซี่ หรือหายทั้งปาก
• คนที่งบประมาณจำกัด
• ใช้เป็นฟันปลอมชั่วคราวหลังถอนฟัน
ข้อดี
• ราคาย่อมเยา
• ทำได้รวดเร็ว
• ซ่อมและเติมฟันภายหลังได้ง่าย
ข้อเสีย
• หนา ใส่แล้วอาจรู้สึกเกะกะ
• ความแข็งแรงน้อยกว่าแบบโครงโลหะ
• การยึดติดไม่แน่นเท่า อาจหลวมเมื่อใช้ไปนาน
2) ฟันปลอมถอดได้โครงโลหะ (Metal Framework / Cast Partial Denture)
ลักษณะ
• มีโครงโลหะ (เช่น Cobalt-Chromium)
• ฐานบางกว่า แข็งแรงกว่า
• มีตะขอโลหะเกี่ยวฟันธรรมชาติ
เหมาะกับใคร
• คนที่ยังมีฟันธรรมชาติเหลือหลายซี่
• ต้องการฟันปลอมที่แข็งแรงและใช้งานระยะยาว
ข้อดี
• บาง ใส่สบายกว่า
• แข็งแรง ทนทาน
• กระจายแรงบดเคี้ยวได้ดีกว่า
ข้อเสีย
• ราคาสูงกว่าแบบอะคริลิก
• ตะขอโลหะอาจมองเห็น ไม่สวยงาม
• ซ่อมแซม/เติมฟันทำได้ยากกว่า
ขั้นตอนและจำนวนครั้งที่ใช้โดยทั่วไป
ครั้งที่ 1: ตรวจประเมิน วางแผน และพิมพ์ปาก
สิ่งที่ทำ:
- ซักประวัติ ตรวจสุขภาพช่องปาก เหงือก และการสบฟัน
- ถ่ายภาพรอยยิ้มและเอกซเรย์ (ถ้าจำเป็น)
- พิมพ์ปากหรือสแกนดิจิทัล (Digital Impression)
- วางแผนร่วมกับคนไข้ เลือกชนิดฟันปลอม (ติดแน่นหรือถอดได้)
บางเคสอาจต้องรักษารากฟัน ถอนฟัน หรือเกลารากก่อนเริ่มทำฟันปลอม
ครั้งที่ 2: การเตรียมฟันและลองโครง
สิ่งที่ทำ:
- สำหรับ ฟันปลอมติดแน่น: กรอฟันเพื่อเตรียมครอบหรือสะพานฟัน
- สำหรับ ฟันปลอมถอดได้: พิมพ์ปากละเอียดและวัดการสบ
- ส่งข้อมูลไปยังห้องแล็บเพื่อผลิตโครงฟันปลอม
- นัดครั้งถัดไปเพื่อลองโครงโลหะ/อะคริลิก
ครั้งที่ 3: ลองงาน (Try-in)
สิ่งที่ทำ:
- ลองโครงฟันปลอม ตรวจสอบความพอดีและการสบฟัน
- เช็กสีและรูปร่างฟันให้ใกล้เคียงธรรมชาติ
- ปรับแก้ตามความเห็นของคนไข้และแพทย์
- ยืนยันแบบสุดท้ายเพื่อผลิตชิ้นงานจริง
ครั้งที่ 4: ใส่ฟันปลอมจริงและปรับแต่ง
สิ่งที่ทำ:
- ใส่ฟันปลอมจริง (ติดแน่น/ถอดได้)
- ตรวจสอบการสบฟัน การออกเสียง และการใช้งาน
- ปรับแต่งและขัดเงา
- แนะนำวิธีดูแลรักษาและการทำความสะอาด
ครั้งที่ 5 (ถ้ามี): เช็กและติดตามผล (Follow-up)
สิ่งที่ทำ:
- ตรวจการสบฟันและความแนบสนิท
- ปรับแก้จุดกดทับ (ในฟันปลอมถอดได้)
- ประเมินการใช้งานและให้คำแนะนำเพิ่มเติม
